افزایش سرمایه و کاهش سرمایه شرکت

سرمایه، یکی از ارکان اصلی تجارت و کسب سود است. میزان سرمایه یک شرکت تجاری، بیانی از میزان اهمیت آن شرکت می باشد. برای افزایش سرمایه شرکت ، حداکثری تعریف نشده و به میزان دلخواه قابل افزایش است اما معمولاً سرمایه شرکت های سهامی دارای حداقل است.

به عنوان مثال حداقل سرمایه شرکت سهامی عام پنج میلیون ریال و حداقل سرمایه شرکت سهامی خاص یک میلیون ریال می­باشد. منظور از سرمایه شرکت سهامی، مجموع قیمت اسمی سهام شرکت است.

افزایش یا کاهش سرمایه شرکت تنها در اختیار مجمع فوق العاده سهامداران است. مجمع فوق العاده سهامداران با گرد هم آمدن بیش از نیمی از سهامدارن دارای حق رای رسمیت می­یابد اما چنانچه تعداد شرکت کنندگان در مجمع به این حد نرسد.

در دور دوم تشکیل مجمع، حضور بیش از یک سوم سهامدارن دارای حق رای کفایت می­کند. یک تصمیم در صورتی تصویب می­شود که بیش از دو سوم سهامداران به آن رای مثبت بدهند.

افزایش سرمایه و کاهش سرمایه

افزایش سرمایه شرکت

افرایش سرمایه شرکت به معنای افزایش اسمی سرمایه ثبت شده یا افزایش تعداد سهام­های منتشر شده شرکت است. اگر شرکت برای انجام فعالیت­های جدید و یا توسعه امور قبلی به سرمایه بیشتری نیاز داشته باشد می­تواند سرمایه خود را افزایش دهد.

افزایش سرمایه از طریق انتقال سود و اندوخته تقسیم نشده به سرمایه شرکت، آورده نقدی، تبدیل اوراق قرضه به سهم جدید و تبدیل طلب اشخاص از شرکت به سهم جدید ممکن است.

البته اگر شرکا هنوز سرمایه قبلی را کامل پرداخت نکرده باشند؛ امکان افزایش سرمایه وجود ندارد. افزایش سرمایه از طریق افزایش قیمت اسمی سهام­های پیشین فقط در صورتی ممکن است که کل سهامداران با این افزایش قیمت موافق باشند.

افزایش سرمایه شرکت سهامی عام

  • تصویب افزایش سرمایه در مجمع فوق العاده
  • انتشار آگهی افزایش سرمایه در یک روزنامه کثیرالانتشار
  • مراجعه افراد صاحب سهام­های بی­نام به مراکز تعیین شده در آگهی جهت دریافت گواهی حق تقدم خرید سهام جدید
  • ارسال گواهی حق تقدم خرید سهام جدید به افراد صاحب سهام­های با نام

مدارک لازم برای افزایش سرمایه در شرکت سهامی خاص

  • صورت جلسه مجمع فوق العاده مبتنی بر تصویب افزایش سرمایه
  • اظهارنامه شرکت که به امضای همه مدیران شرکت درآمده باشد
  • سند بانکی مبنی بر افزایش سرمایه (اگر نقدی است)

مدارک لازم برای افزایش سرمایه شرکت با مسئولیت محدود یا نسبی و یا تضامنی

  • صورت جلسه مجمع عمومی فوق العاده دال بر تصویب افزایش سرمایه
  • صورت جلسه ارزیابی و تعیین قیمت توافقی آورده­های غیرنقدی
  • یک نسخه از آگهی افزایش سرمایه شرکت

کاهش سرمایه شرکت

همانطور که امکان افزایش سرمایه شرکت وجود دارد؛ کاهش سرمایه شرکت نیز ممکن است. کاهش سرمایه شرکت ، هم اختیاری و هم اجباری است.

کاهش اختیاری سرمایه شرکت

اگر در حال حاضر، شرکت، سرمایه­ای بیش از نیاز خود در اختیار دارد می­تواند تصمیم به کاهش سرمایه و بازگرداندن آن به شرکا بگیرد که البته این تصمیم نیز باید به تصویب مجمع فوق العاده برسد.

البته سرمایه نهایی نباید کمتر از حداقل سرمایه مجاز برای شرکت موردنظر باشد. کاهش سرمایه از طریق کاهش تعداد سهام یا کاهش قیمت اسمی سهام صورت می­گیرد.

هیئت مدیره شرکت باید حداقل ۴۵ روز قبل از برگزاری مجمع فوق العاده، پیشنهاد خود مبنی بر کاهش سرمایه و دلیل ارائه این پیشنهاد را به همراه گزارش امور یک سال مالی شرکت را به هیئت بازرسی شرکت تحویل دهد تا بازرسان نظر خود را به مجمع فوق العاده گزارش بدهند.

اگر مجمع به کاهش سرمایه رای بدهد؛ این خبر باید در کمتر از یک ماه در روزنامه کثیرالانتشاری که آگهی­های شرکت در آن منتشر می­شوند به چاپ برسد.

افرادی که از شرکت طلب دارند تا دو ماه پس از انتشار آکهی می­توانند به تصمیم کاهش سرمایه اعتراض کنند. در صورت پذیرفته شدن اعتراض طلبکاران، شرکت موظف به سپردن وثیقه به دادگاه یا پرداخت بدهی می­شود. در این مدت، کاهش سرمایه ممنوع است.

کاهش اجباری سرمایه

اگر شرکت به قدری خسارت ببیند که نیمی از سرمایه آن از بین برود؛ مجمع فوق العاده باید در رابطه با انحلال یا بقای شرکت تصمیم بگیرد.

اگر مجمع به بقای شرکت رای دهد باید در همان جلسه تصمیم به کاهش سرمایه به میزان سرمایه باقیمانده بگیرد البته به شرطی که از حداقل سرمایه تعیین شده برای آن شرکت کمتر نباشد.